U wordt automatisch doorgestuurd naar mijn nieuwe website!

Wat is een aansluitfactor?

Begin jaren negentig mocht men voor het eerst zelf telefoons aansluiten. Daarom bedacht de PTT de aansluitfactor. Die factor bepaalde hoeveel toestellen er maximaal op één lijn aangesloten mogen worden. Om dit aantal te berekenen, moet men de aansluitfactoren van de telefoontoestellen bij elkaar optellen. Het totaal mag niet meer zijn dan 5. Anders kon de PTT niet garanderen dat de telefoon zou gaan rinkelen als er gebeld wordt (te lage spanning).

De T65 heeft een aansluitfactor van 2,5. Er mogen dus maar twee T65-toestellen worden aangesloten (2,5+2,5=5). Dat is niet veel, daarom werd de tweelingsschakeling bedacht, overigens al begin jaren zeventig. Met de tweelingsschakeling kon men twee T65-toestellen aansluiten, waarbij één toestel rinkelt.

Kiesschijfprobleem

Vanwege moderne centrales die alleen toonkiezen accepteren, is het meestal niet meer mogelijk om met een kiesschijf een nummer te kiezen. Maar er is hoop; er zijn diverse middelen op de markt waarmee dit wél kan. Het is zeker de moeite waard om het er even over te hebben.

Voor pulskiezende toestellen is een DTMF-printplaatje ontwikkeld die pulsen omzet in tonen. Van KS/IDK naar TDK dus. Zelf heb ik er geen ervaring mee, want het probleem heb ik niet. Sterker nog, ik bel regelmatig met één van m'n pulskiezers. Instructies voor het installeren staan ook op de site, waarvan de link verderop staat.

PTT-Telecommunicatie (van Roel Abraham) verkoopt tegenwoordig puls-to-tone omzetters, een kastje dat in staat is om pulsen om te zetten naar tonen. Wel is het vrij prijzig. Een betere koop doe je op de site van de DialGizmo zelf. Je hebt precies dezelfde omzetter, maar betaalt slechts $39,95. Omgerekend naar euro's is dat €29,90 (peildatum augustus 2013). Het transport duurt wel iets langer, maar dan heb je ook wat. De zgn. DialGizmo heeft ook een nummergeheugen, nummerherhaling en een * en # functie. Voor verdere info en bestellen verwijs ik je door naar de website van de DialGizmo.

link: website DTMF-printplaatje

link: website DialGizmo

Overigens worden de termen 'kiesschijf' en 'draaischijf' vaak door elkaar gehaald. Even voor de duidelijkheid: een kiesschijf zit op een telefoon, een draaischijf wordt gebruikt bij de spoorwegen. Ik heb er verder geen problemen mee, maar om het overzichtelijk te houden gebruik ik alleen de term 'kiesschijf', net zoals PTT dat vroeger deed.

Datering van een T65

Een weetje voor mensen die van details houden: wanneer de sticker onderop een T65 geen productiedatum vermeld (of gewoon helemaal weg is), kun je toch achterhalen uit welk jaar het toestel stamt. Op diverse onderdelen staat namelijk een jaartal vermeld. De makkelijkste zit in de hoorn. Hiervoor draai je de dop van de hoorn, aan de kant van de telefoon (daar komt dus het geluid uit..). Als er bijv. '81' in staat, komt de hoorn uit 1981 en het toestel hoogstwaarschijnlijk ook. Voor de zekerheid kun je ook kijken naar de printplaat of de uiteinden van de snoeren. Op de uiteinden van de snoeren staat een productiedatum én fabrikant, meestal Pope of Kroschu. NSEM en Ericsson toestellen hebben meestal snoeren die gemaakt zijn door ITT. Ook op de kiesschijf en bodemplaat staat een productiejaar. Overigens kunnen T65-toestellen ook snoeren hebben van het merk 'Elodur', deze werden universeel gebruikt.

PTT Norm '51

In 1951 werd de PTT Norm '51 opgesteld om de gesprekskwaliteit te optimaliseren. Ook werden de luidheidsverschillen tussen de verschillende merken telefoontoestellen en centrales vlak getrokken. Het bestaat uit een toestelcircuit met vast omschreven componenten. De norm is afgesteld op het Nederlandse grondkabel netwerk, welke een impendantie heeft van 800 Ohm. Dat betekent ook dat de microfoons en telefoons van de toestellen hierop zijn ontwikkeld. De Norm '51 is nog tot in de jaren 80 gebruikt, met de Unifoon en Diavox. De ontwikkelingen die doorgevoerd werden zorgden ervoor dat tussentijds het lijnbalanscircuit werd verbeterd (1974, extra condensator en weerstand).

Ook betekende Norm '51 standaardisatie van de microfoon-, telefoonkapsels, snoeren en microtelefoons. Dat zorgde ervoor dat de componenten inwisselbaar waren, hetgeen doorgezet met de T65 zodat servicewerkzaamheden nog efficiënter werden. We mogen best trots zijn op ons Norm '51 circuit, aangezien het voor uitstekende nationale spraak- en ontvangstkwaliteit zorgde. Ook sluit het vrijwel naadloos aan op de Europese EC en ITU-normen, waardoor de oude PTT toestellen nog steeds te gebruiken zijn.  

Toestellen met Norm '51 circuit:

- Ericsson type 1951

- Standard Electric (NSEM) type 1954 en Basa norm '51

- Heemaf type 1952 norm '51 en type 1955

- Tafeltoestel T65, wandtoestel W65 en inbouwtoestel I65

- Ericsson Diavox en NSEM (ITT) Unifoon

Diverse afkortingen/begrippen

AT = aardtoets

KS = kiesschijf

HC = haakcontact

TDK = Toon Druktoets Keuze

IDK = Impuls Druktoets Keuze

GDK = Gelijkstroom Druktoets Keuze

CWP = Centrale Werkplaats PTT

DTMF = Dual Tone Multi-Frequency, internationale benaming voor TDK.

EB = Extra Bel

EW = Extra Wekker, oude benaming voor EB

WCD = wandcontactdoos

CB = Centraal Batterij, normaal telefoontoestel waarbij de spraakstroom afkomstig is van de telefooncentrale.

LB = Lokaal Batterij, telefoontoestel voor privénet met eigen batterijen voor spraakstroom (ingebouwd in het toestel/batterijenhouder achterop het toestel).

R = weerstand (elektronisch component)

C = condensator (elektronisch component)

D = diode (elektronisch component)

H = nummerherhaling

P = kiestoonpauze

Htf = Huistelefoon (in PTT schema's e.d.)

Rd = rood

Bl = blauw

Gl = geel

Gn = groen

NSEM = Nederlandsche Standard Electric Mij B.V.

Heemaf = Hengelosche Elektrische En Mechanische Apparaten Fabriek

Atea = Automatique Electrique Anvers SA

Primafoon = telecommunicatiewinkel van PTT in de periode van 1984-2009, heet tegenwoordig gewoon KPN winkel.

microtelefoon = officiële benaming voor telefoonhoorn.

microtelefoon met hoorversterker = hulpmiddel voor slechthorenden, T65 microtelefoon met verstelbaar ontvangstvolume (wieltje). 

microtelefoon met spreekversterker = hulpmiddel voor zachtsprekenden, T65 microtelefoon met verhoogd spraakvolume bediend door een schakelaar.

microtelefoon met schakelaar = schakelaar op T65 microtelefoon, wanneer deze wordt ingedrukt is de kortsluiting van de microfoon opgeheven en kan men spreken. 

extra telefoon (ET65, Krone & Ericsson) = meeluistertoestel met houder op telefoontoestel.

meeluisterspeaker (Ericsson) = toestel met groot, regelbaar volume dat aangesloten is op het telefoontoestel om mee te kunnen luisteren. 

Gegevens diverse telefoons

Hieronder staan gegevens van de populairste PTT-telefoontoestellen; hier staat de info die je nodig hebt om ze weer aan te sluiten. Dat moet je zeker eens proberen, al zal het toestel niet altijd volledig kunnen werken. Moderne centrales ondersteunen namelijk geen pulskiezen meer. Gebeld worden kan meestal nog wel, dus het klassieke rinkelgeluid hoef je niet te missen.


Let op: aanpassing in de telefoonstekker vereist!

Vroeger werden alle pinnen van de telefoonstekker gebruikt, tegenwoordig alleen de bovenste twee. Dat zorgt ervoor dat toestellen met ouderwetse bel (of zoemer) niet zullen gaan rinkelen/zoemen zonder een kleine aanpassing. Het is namelijk belangrijk dat de gele draad (EB) bij de blauwe (b) is aangesloten. Dat is gemakkelijk om te doen; de stekker openschroeven, daarna de twee betreffende vorkjes losschroeven en deze verplaatsen zodat de gele draad bij de blauwe zit. Daarna moet de stekker er vanbinnen zo uitzien:

Toesteltypes waarop deze aanpassing van toepassing is zijn gemarkeerd met een *.


T65 KS*, W65 KS*

Aansluitfactor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: impulsen

Fabrikanten: Ericsson, Krone, NSEM, Heemaf en CWP.

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren: 1965-1987 (W65 KS vanaf 1967)

Aansluitstrook: aansluitsnoer: Rd op 1, Gn op 2, Bl op 3, Gl op 4.

                         hoornsnoer: Gn op 9, Gl op 10, Bl op 11, Rd op 12.

                         punten 7 en 8 moeten doorverbonden zijn.

Op de meeste aansluitingen is het niet meer mogelijk om met kiesschijf een nummer te kiezen.

T65-TDK*, W65-TDK*

Aansluitfactor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: toonkiezen

Fabrikanten: Ericsson, Krone, NSEM, Heemaf en CWP.

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren: 1974-1987

Aansluitstrook: aansluitsnoer: Rd op 1, Gn op 2, Bl op 3, Gl op 4.

                         hoornsnoer: Gn op 9, Gl op 10, Bl op 11, Rd op 12.

                         punten 7 en 8 moeten doorverbonden zijn.

Op de meeste aansluitingen zullen de T65-TDK en W65-TDK nog wel volledig gebruikt kunnen worden.

I65 KS*

Aansluitfactor: 1,5? Even navragen bij KPN.

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: impulsen

Fabrikanten: Ericsson, CWP.

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren: 1973-1985

Aansluitstrook: aansluitsnoer: Rd op 1, Gn op 2, Bl op 3, Gl op 4.

                         hoornsnoer: Gn op 9, Gl op 10, Bl op 11, Rd op 12.

                         punten 7 en 8 moeten doorverbonden zijn.

                         punten 13 en Gl (kiesschijf) moeten doorverbonden zijn.

Bij de I65 is de inbouw van een TDK kieseenheid (toonkiezen) mogelijk.

Op de meeste aansluitingen is het niet meer mogelijk om met kiesschijf een nummer te kiezen.

PTT Ericofoon KS*

Aansluitfactor: 1,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: impulsen

Fabrikant: Ericsson Zweden, mogelijk aangepast door Ericsson Rijen.

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren (PTT versie):1978-1980

Vanwege de kiesschijf zal de Ericofoon niet altijd volledig kunnen werken.

Ericsson model 1951*, NSEM model 1954* en Heemaf model 1955*

Uitvoering: tafeltoestel met kiesschijf

Aansluitfacor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: impulsen

Fabrikant: Ericsson, NSEM of Heemaf

Materiaal behuizing: bakeliet

Productiejaren: jaartal toesteltype- +/- 1970

Aansluitstrook: kiesschijf: Rd op 1, Gl op 2, Bl op 3.

                         hoornsnoer: Rd op 5, Bl op 6, Gl op 7.

                         aansluitsnoer: Gl op 9, Bl op 10, Rd op 11, Gn op 13.

Meestal zal dit type toestel niet volledig kunnen werken, vanwege de kiesschijf.

Ericsson model 1951*

Uitvoering: wandtoestel met kiesschijf

Aansluitfactor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker of aansluitdoos.

Kiesmethode: impulsen

Fabrikant: Ericsson Rijen

Materiaal behuizing: bakeliet

Productiejaren: 1951- +/- 1970

 Aansluitstrook: kiesschijf: Rd op 1, Bl op 3, Gl op 2.

                          hoornsnoer: Rd op 5, Bl op 6, Gl op 7.

                          aansluitsnoer: Rd op 9, Bl op 10, Gn op 13.

                          aansluiting 10 en 11 doorverbinden.

Dit toestel is vanwege de kiesschijf niet altijd volledig inzetbaar.

Diavox IDK* en Unifoon IDK*

Aansluitfactor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: impulsen

Fabrikant: Diavox door Ericsson, Unifoon door NSEM

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren: 1981-1986

Deze IDK toestellen zullen niet meer op alle aansluitingen volledig kunnen werken.

Diavox TDK* en Unifoon TDK*

Aansluitfactor: 2,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker

Kiesmethode: toonkiezen

Fabrikant: Diavox door Ericsson, Unifoon door NSEM

Materiaal behuizing: ABS (kunststof)

Productiejaren: 1981-1986

Deze twee toestellen zullen meestal nog wel volledig inzetbaar zijn.

Twintoon, Vox 120 en T88

Aansluitfactor: 1,5

Aansluitwijze: vierpolige telefoonstekker of RJ11 prutseltje

kiesmethode IDK-versie: impulsen

kiesmethode TDK-versie: toonkiezen

Fabrikant: Ericsson

Materiaal behuizing: kunststof 

Productiejaren: 1986-1993

IDK-versie zal meestal niet volledig inzetbaar zijn.

De meeste telefoons uit de negentiger jaren hebben een aansluitfactor van 1,0 of 1,5. Meestal is deze factor vermeld op de blauwe sticker aan de onderkant van het toestel. Mocht je niet zeker zijn, dan kun je altijd naar Primafoon... ehh.. de KPN winkel gaan. 

Gratis banner maken via Bannermaken.nl!
Cookies helpen ons onze services te leveren. Door onze services te gebruiken, geeft u aan akkoord te gaan met ons gebruik van cookies. OK
Welkom op mijn website, de pagina is verplaatst naar https://dutchtelecom.wordpress.com/.
Jouw webbrowser zal daar binnen 10 milliseconde automatisch naar toe gaan.
Mocht de browser dit niet doen, klik dan hier om er alsnog te komen.